Wiki Wiki

Media_httpismailhpola_dkdfx
Son zamanlarda sık sık gündeme gelen Wikileaks, Wikipedia gibi siteler, bilgi kavramının 'kutsallığını' sarsıyor! Geçtiğimiz haftalarda Ekşi Sözlük sitesinin kurucusu Sedat Kapanoğlu ile birlikte katıldığımız bir TV programında, yayına telefonla katılan bir izleyici, sitenin  "kutsal bilgi kaynağı"  sloganını eleştirdi ve sözlüğe girilen bilgilerin bu kadar abartılmasına karşı olduğunu söyledi.  Bu eleştiriye yanıt veren Kapanoğlu ise,  bunun bilgiye bakışımızla ya da bilgiden ne anladığımızla ilgili bir sorun olduğunu  ve sloganın da bu anlamda bir ironiyi dile getirdiğini ifade etti. Aslında bu tartışmanın derinlerinde, 11 yıllık geçmişi olan bir sitenin yüzyıllara uzanan kimi köklü kavramları sarsmaya başlamasının hezeyanları görülüyor.  Ancak daha da büyük sarsıntılar, Ekşi Sözlük'ten birkaç yıl sonra benzer formatta kurulan ve küresel ölçekte popülerliğe kavuşan Wikipedia ile bunun uzantıları olan Wikileaks gibi siteler sayesinde dünyanın her yerinde yaşanıyor. Bilgi, insanlığın başlangıcından bugüne her daim değerli bir kavram olageldi. İlk yüzyıllardaki tabletlerden el yazımı din kitaplarına, İskenderiye Kütüphanesi'nden günümüzdeki e-okuyuculara  içinde bilgi barındıran her mekan ve her mecraya da bir kutsallık atfedildi.  Çünkü oralar gücün olduğu noktalardı ve bilgiye erişmek o güç sahiplerinin kontrolündeydi! İşte internetin ortaya çıkışı, bu kontrolü gevşetti ve bilgiyi önce insanların erişimine açtı, daha sonra da birbirleriyle paylaşmalarına olanak tanıdı. Bu gelişimi en çok kolaylaştıran ise,  wiki adlı bir internet servisiydi.  Ward Cunningham adlı bir yazılımcının geliştirdiği ve adını Cunnigham'ın bir Honolulu seyahati sırasında bindiği ve havaalanı terminalleri arasındaki ulaşımı sağlayan Wiki wiki adlı servis otobüslerinden alan bu yeni format sayesinde insanlar, artık paylaşmak istedikleri her türlü bilgiyi arzu ettikleri konu başlığının altına yükleyebiliyorlar.  Sadece paylaşmakla da kalmıyorlar, aynı konuda bilgi paylaşmak isteyenlerle de tartışarak en doğru ve güvenilir bilgiye ulaşmaya çalışıyorlar. Bilginin internet üzerinden bu denli yaygın paylaşılması, tartışılması ve kullanılması, artık onun üzerine yüklenen kutsallığı da etkilemeye başladı ve  eskiden güç sahiplerinin kontrolünde sır olarak nitelenen şeyler de ortalığa dökülüverdi.  Wikileaks sitesinin ABD ordusunun Afganistan'da yaptığı rezillikleri anlatan ve ABD'nin Ortadoğu, Afrika ve Asya'ya nasıl terör ihraç ettiğine ilişkin yayınladığı CIA belgeleri artık kutsal bilgi kavramından ayakları yere basan, tartışılan ve paylaşılan bilgi kavramına doğru yol aldığımızı gösteriyor. Bu gidişat, mevcut iktidarları ve güç sahiplerini şiddetle sarsacak.  Tabu olarak algılanan bazı değerlerin de yerle bir olmasına yol açacak. Kuşkusuz bu süreçte bazı hatalar da olacak, doğruluğu ve güvenilirliği tam sınanmamış ham bilgiler de ortalığa saçılacaktır. İnsanların kime nasıl inanacaklarını bilemeyerek  belirsizlik, kaygı ve tedirginlik yaşayacakları bir döneme doğru yol almaktayız.  Bu dönemde en büyük yardımcımız, bu bilgiyi ezberletecek ve kutsayacak değil, onu paylaşacak ve sorgulayacak yeni bir eğitim ve öğretim düzeni olacaktır.
Tags